Bütüncül Kimlik için Hazırlanmış Çevre
Bu hatta yer alan kitaplar
Hazırlanmış çevre hattı için bu iki kitap, hem Türkiye’deki ev düzenini hem de okul ortamını yeniden düşünmekte güçlü araçlardır.
Oda ne söylüyor?
Montessori’de çoğu zaman yetişkin konuşmadan önce oda konuşur. Alçak raflar, gerçek ama çocuğa uygun araçlar ve düzen; çocuğa “Yapabilirsin, sana güveniyorum.” mesajını verir.
Cinsiyet, kültür, inanç, dil ve sınıfsal farklılıklar açısından da mekân konuşur. Soru şu: Ne söylüyor?
- Farklı aile yapıları ve bedenler kitap ve görsellerde yer buluyor mu?
- Kıyafet ya da davranış kuralları herkese eşit mi uygulanıyor?
- Çocuğun dua, nefes alma, yalnız kalma ihtiyacı için küçük bir köşe var mı?
Mini kontrol listesi: fiziksel alan
- Ölçek: Çocuk boyuna uygun mobilya ve gerçek işler için gerçek araçlar.
- Akış: Dolu değil, nefes alabilen raflar; net yollar.
- Temsil: Farklı kültürleri klişesiz gösteren resim ve kitaplar.
- Duygu köşesi: Tarafsız, yumuşak bir his alanı.
- Mahremiyet: Yetişkin gözetimi kopmadan, çocuğun biraz yalnız kalabildiği bir yer.
Mini kontrol listesi: duygusal & dijital alan
2025’te hazırlanmış çevre; sadece oda düzeni değil, ekranlar ve mesaj gruplarını da içeriyor.
- Ortak sözleşmeler: Fotoğraf, video ve paylaşımlar için net ve yaşa uygun kurallar.
- Yavaş giriş: Çocuk ne kadar küçükse, o kadar az platform ve o kadar çok yetişkin eşliği.
- Onarım cümleleri: Çocuk internette pişman olduğu bir şey yaptığında kullanabileceği basit ifadeler.
10 dakikalık çevre taraması
Bugün sadece bir oda seç. Sanki ilk kez gelen bir çocukmuşsun gibi içeri gir.
- Gözlerin ilk nereye takılıyor?
- Bu odada “senin hikâyen” nerede görünüyor?
- Nerede küçük, görünmez ya da “fazla” hissedebilirsin?
Sonra tek bir küçük adım at: Bir posteri değiştir, bir askıyı aşağı çek, bir his köşesi oluştur. Mükemmel planı bekleme; küçük ve sürekli adımlar Montessori’dir.