Montessori Yönteminin Temelleri
Bu hatta yer alan kitaplar
Temeller hattı için aşağıdaki iki kitap, düşünce omurgasını kurmakta yardımcı olur. Her birinin ayrı mini rehberinde çocuk · yetişkinler · kültür halkalarını bulacaksın.
Maria Montessori kimdi?
Maria Montessori, kariyerine doktor olarak başlayıp, sonra yere inip çocukların yanına oturmayı seçen bir uzmandı. Konuşmadan önce izledi, kitap yazmadan önce materyallere eliyle dokundu. Gördüğü şey hem çok basit, hem de alışılmışın dışındaydı: çocuk boş bir kap değil, zaten kendini inşa etmekte olan bir varlıktı.
Bugün Türkiye’deki ev ve okullarda bu ruhu yaşatmak için her materyali bire bir kopyalamak zorunda değilsin. Üç şeye ihtiyacımız var:
- düzeltmeden önce gözlem yapmaya niyet,
- çocuğun bedenine ve ritmine uyan hazırlanmış bir çevre,
- çocuğun hikâyesine, kimliğine ve onuruna derin bir saygı.
Soğurucu zihin ve duyarlı dönemler
Montessori, küçük çocuğun her şeyi “içine çekmesini” anlatmak için soğurucu zihin kavramını kullanır. Ses tonları, rutinler, eve/sınıfa kimlerin girip çıktığı, kimlerin “normal” sayıldığı… Hepsi çocuğun iç haritasına yazılır.
Bir de “duyarlı dönemler” vardır: hareket, düzen, dil, sosyal ilişki gibi alanlarda belirli zaman aralıklarında çocuk ekstra meraklı ve alıcı olur.
Davetlerimizi bu dönemlerle uyumlu kurduğumuzda, çoğu zaman davranışlar yumuşar, odaklanma artar. Aksi durumda yaşadığımız çekişmeler çoğu kez “inat” değil, ritim kaçıklığıdır.
Kimlik zaten odada
Daha ilk yıllardan itibaren çocuk fark eder: kimlerin dili “normal”, kimlerin yemeği kokulu, kiminle şaka yapılabiliyor, kim her zaman ciddiye alınıyor?
Montessori’nin barış hedefi; herkesi aynı yapmak değil, her çocuğun hikâyesine yer açmak ve başkalarının hikâyelerine saygıyı öğretmektir.
Bu rehberi nasıl kullanabilirim?
Bu sayfayı üstten konuşan bir “uzman” gibi değil, yanına oturmuş bir arkadaş gibi düşünebilirsin. Küçük adımlar önerisi:
- Her seferinde sadece bir bölümü oku.
- Evinde ya da sınıfında tek bir küçük değişiklik dene.
- Çocuktaki ve kendindeki farkı gözlemle, sonra tekrar gel.
Bu döngü; yani gözlem, küçük adım, tekrar bakma… Aslında yetişkin için de Montessori aracıdır.